सायबरक्रूक्स ऑनलाइन फसवणुकीसाठी विद्यार्थ्यांकडून खेचर बँक खाती मिळविण्यासाठी सिटी कॉलेजांचा शोध घेतात

पुणे: ऑनलाइन शेअर-ट्रेडिंग फसवणुकीच्या आठ वेगवेगळ्या प्रकरणांचा तपास करताना, पुणे शहर पोलिसांनी शहरातील विविध महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांची 15 हून अधिक बँक खाती शोधून काढली आहेत ज्यांचा वापर चोरीच्या रकमा हस्तांतरित करण्यासाठी केला जात होता, ज्यांना ‘खेचर खाती’ म्हणून ओळखले जाते.ही खाती कमिशनच्या आधारे किंवा एकरकमी पेमेंटच्या बदल्यात विद्यार्थ्यांनी फसवणूक करणाऱ्यांना दिल्याचा आरोप आहे.पुणे सायबर पोलिस एफआयआरच्या नोंदणीनंतर सर्व ऑनलाइन फसवणूक प्रकरणांमध्ये मनी ट्रेल्स स्थापित करतात. फसवणूक करणारे सहसा चोरीचे पैसे वेगवेगळ्या बँक खात्यांमध्ये हस्तांतरित करतात आणि तपासात अडचणी निर्माण करण्यासाठी ते त्यांच्या मुख्य खात्यांमध्ये हस्तांतरित करण्यापूर्वी अनेक खात्यांमधून निधी हलवतात.पुणे सायबर पोलिस स्टेशनच्या वरिष्ठ निरीक्षक स्वप्नाली शिंदे म्हणाल्या, “प्रकरणांमध्ये ज्या बँक खात्यांमध्ये पैसे ट्रान्सफर केले गेले होते त्यांचा शोध घेतल्यानंतर, आम्ही बहुतेक खातेदारांना पैसे कसे जमा झाले हे विचारण्यासाठी पोलिस ठाण्यात बोलावले. या प्रक्रियेदरम्यान, आम्हाला शहरातील अनेक महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांची बँक खाती मिळाली,” असे पुणे सायबर पोलिस स्टेशनच्या वरिष्ठ निरीक्षक स्वप्नाली शिंदे यांनी सांगितले.“नुकत्याच झालेल्या 22 कोटी रुपयांच्या शेअर-ट्रेड फसवणुकीच्या प्रकरणात, शहर पोलिसांनी 1,235 पेक्षा जास्त बँक खात्यांचा अभ्यास केला ज्याद्वारे पैसे पाठवले गेले होते. ट्रेस वाढवण्यासाठी, फसवणूक करणाऱ्यांनी 82,000 पेक्षा जास्त बँकिंग व्यवहार केले,” शिंदे म्हणाले.“आम्ही विद्यार्थ्यांना, जे सर्व प्रमुख आहेत, त्यांना पोलिस ठाण्यात बोलावले आणि फसवणूक करणाऱ्यांनी त्यांच्या बँक खात्यांचा ऑनलाइन शेअर-ट्रेडिंग किंवा ऑनलाइन खरेदी फसवणूक करण्यासाठी कसा वापर केला याबद्दल त्यांना विचारले,” अधिकारी म्हणाले, “त्यांच्या उत्तरांनी आम्हाला धक्का बसला. विद्यार्थ्यांनी आम्हाला सांगितले की काही लोक त्यांच्या कॉलेज कॅम्पसमध्ये गेले होते आणि त्यांच्याशी संपर्क साधला होता. फसवणूक करणाऱ्यांनी चेकबुकसह त्यांच्या बँक खात्याची ओळखपत्रे मागितली. त्यांनी एकतर मासिक कमिशन किंवा रु. 1,500 ते रु. 2,000 पर्यंतचे एकवेळ पेमेंट देण्याचे वचन दिले. आणि विद्यार्थ्यांनी हे तपशील सुपूर्द केले.”शिंदे म्हणाले की, बऱ्याच विद्यार्थ्यांना त्यांचा किरकोळ खर्च भागवण्यासाठी, भागीदारांना तारखांसाठी बाहेर जाण्यासाठी किंवा सहलीला जाण्यासाठी आणि प्रवासासाठी लवकर पैसे मिळवायचे आहेत.“आम्ही त्यांना या प्रकरणांमध्ये संशयित केले नाही, परंतु पुढील तपासासाठी त्यांची खाती गोठवली आहेत. विद्यार्थ्यांचे नेटबँकिंग क्रेडेन्शियल, पिन आणि एटीएम कार्ड तपशील मिळवल्यानंतर, संशयितांनी ऑनलाइन फसवणूक करण्यासाठी त्यांची बँक खाती ‘मुले अकाउंट्स’ म्हणून वापरली,” ती म्हणाली.शिंदे पुढे म्हणाले, “अशा घटना रोखण्यासाठी आम्ही लवकरच शहरातील महाविद्यालयांमध्ये जनजागृती मोहीम सुरू करणार आहोत. ही विद्यार्थ्यांची स्वतःची बँक खाती आहेत आणि त्यांनी त्यांची ओळखपत्रे कोणाशीही शेअर करू नयेत.”खेचर बँक खाते म्हणजे काय?खेचर बँक खाते हे एक बँक खाते आहे, जे सहसा अनावधानाने संबंधित व्यक्तीचे असते, जे ऑनलाइन शेअर-ट्रेडिंग फसवणूक, टास्क फ्रॉड आणि डिजिटल अटक फसवणूक यासारख्या घोटाळ्यांमध्ये गुंतलेल्या ऑनलाइन फसवणुकीद्वारे पीडितांकडून मिळवलेले पैसे प्राप्त करण्यासाठी आणि हस्तांतरित करण्यासाठी वापरले जाते.या ट्रेलमुळे फसवणूक झालेल्या पैशाचा स्रोत उघड करण्यात मदत होते. सामान्यतः, खेचर खात्यांचे अनेक स्तर असतात. पीडितेच्या बँक खात्यातून पैसे मिळाल्यानंतर, निधी इतर पाच किंवा सहा खात्यांमध्ये हस्तांतरित केला जातो. यापैकी प्रत्येक खात्यातून, पैसे पुढे पाच ते दहा अतिरिक्त खात्यांमध्ये हस्तांतरित केले जातात.अशा प्रकारे हजारो बँक खाती चोरीला गेलेले पैसे हलवण्यासाठी वापरली जाऊ शकतात. पोलिस तपास लांबणीवर टाकण्यासाठी आणि गुंतागुंतीची प्रक्रिया करण्यासाठी ही प्रक्रिया तयार करण्यात आली आहे.